Vegna máls albanskrar fjölskyldu

6. nóvember 2019

Eins og fram kom í fréttum í gær var þungaðri albanskri konu sem gengin var nærri 36 vikur vísað úr landi, ásamt fjölskyldu sinni, eiginmanni og tveggja ára barni, þrátt fyrir að teljast bæði í áhættuhópi vegna fyrri meðgöngu og vera í erfiðri stöðu sem umsækjandi um alþjóðlega vernd. Brottvísunin var í andstöðu við ráðleggingar heilsugæslunnar á höfuðborgarsvæðinu um að þungaðar konur í áhættuhópi fari ekki í flug eftir 32. viku meðgöngu. Brottvísun er þvingunarúrræði sem getur valdið mikilli streitu og kvíða. Streita á móður getur haft alvarlegar og óafturkræfar afleiðingar fyrir hana og ófætt barn hennar.

Rauði krossinn harmar framkvæmd þessa og að ekki hafi verið staldrað við, sér í lagi þegar fyrir lá nýtt læknisvottorð sem stangaðist á við eldra vottorð . Í hinu nýja vottorði var ekki mælt með flutningi og þar segir að konan sé slæm af stoðkerfisverkjum í baki og ætti erfitt með langt flug. Frá upphafi brottvísunar og þangað til fjölskyldan komst á áfangastað þurftu þau að taka þrjú flug og tók ferðalagið alls nítján klukkustundir samkvæmt fjölmiðlaumfjöllun.

Samkvæmt 2. gr. laga um útlendinga er markmið laganna m.a. að tryggja mannúðlega meðferð stjórnvalda í málefnum útlendinga. Meðferð á fjölskyldunni var að mati Rauða krossins ekki í samræmi við markmið laganna um mannúð, burtséð frá því hvort verklag sem þetta hafi verið viðhaft áður og Útlendingastofnun telji sig hafa farið eftir öllum reglum eins og fram kom í máli setts forstjóra stofnunarinnar í Kastljósi í gær.

Með hliðsjón af aðstæðum í þessu máli hefði flutningur ekki átt að fara fram á þessum tímapunkti svo lífi og móður barns væri ekki stefnt í hættu.

Verklag þarf að laga. Rauði krossinn telur ekki forsvaranlegt að túlkun Útlendingastofnunar eða ríkislögreglustjóra geti ráðið úrslitum um hvort að brottflutningur fer fram eða ekki þegar heilbrigðisgögn taka ekki af öll tvímæli um ástand viðkomandi eða eru ekki nógu skýr. Heilbrigðisvottorð þurfa að taka af allan vafa um hvort óhætt sé að flytja fólk sem synjað hefur verið um alþjóðlega vernd eða ekki. Úr þessu verklagi verður að bæta strax, hvort um sé að ræða verklag Útlendingastofnunar, ríkislögreglustjóra eða verklag í heilbrigðiskerfinu sem varðar þennan viðkvæma hóp.

Brotalöm í kerfinu varðar líf og heilsu einstaklinga. Á bakvið tölur er raunverulegt fólk eins og skýrt sást í fjölmiðlum í gær.