„Ég er frá Marokkó og ég kom til Íslands síðasta sumar,“ segir ung kona varfærnislega. „Og hvernig er veðrið þar núna?“ spyr sjálfboðaliði, kennari á eftirlaunum, sem situr til borðs með henni og nokkrum öðrum í samkomusal í Árskógum í Reykjavík. Þau eru flest með kaffi eða te í bollum fyrir framan sig og sum maula einnig kremkex. „Það er heitt í suðurhlutanum en kaldara fyrir norðan. Kannski tuttugu ...“ Hún lítur spyrjandi á sjálfboðaliðann.

„Gráður?“ bætir sjálfboðaliðinn þá við og skrifar orðið á blað: Gráður. „Já, tuttugu gráður,“ segir unga konan þá.

Þær eru að tala saman á íslensku og unga konan er mætt í svokallaðan Spjallhóp, reglulegan viðburð á vegum Rauða krossins sem íslenskumælandi sjálfboðaliðar félagsins halda utan um.

„Það er miklu heitara í Afganistan núna. Kannski 50 gráður,“ leggur maður á miðjum aldri til málanna. Hann notar látbragð til áhersluauka og strýkur ímyndaðan svita af enninu. „Já, er svona rosalega heitt þar núna?“ spyr sjálfboðaliðinn og maðurinn jánkar því af áfergju. „Já, rosalega heitt.“

Unga konan og maðurinn eru bæði, líkt og rúmlega tugur annarra sem einnig er mættur í Árskóga, full áhuga á að læra tungumálið. Og það er best að gera með því að æfa sig í að tala. Fá tækifæri til að tala, því á því er oft skortur.

„Fólk á Íslandi er fljótt að skipta í ensku,“ segir unga konan. „En áttu nágranna sem tala íslensku?“ spyr sjálfboðaliðinn hvetjandi. „Nágra... hvað sagðir þú?“ spyr hún þá, áhugasöm um að bæta orðaforðann. „Nágranna, sem býr í sama húsi og þú,“ útskýrir sjálfboðaliðinn og skrifar stórum prentstöfum á blað: Nágranni.

„Nágranni minn talar íslensku. Hann segir „góðan daginn“ við mig,“ segir þá konan. „En ég æfi mig mikið heima í tölvunni. Ég horfi líka á RÚV og ég hlusta á podcast á íslensku.“ Þá segist hún einnig oft spjalla við konu sem hún kynntist í spjallhópnum. Þær styðji hvor aðra í lærdómnum.

Maðurinn blaðar í kennslubók sem hann er með fyrir framan sig. „Ég er líka í íslenskutímum,“ segir hann stoltur. Þá sækir hann einnig hjá Rauða krossinum. Kennt er á nokkrum erfiðleikastigum og stuðst við nokkrar kennslubækur og annað kennsluefni sem vissulega mætti breyta og bæta í takt við tímann og þarfir fólks. Spjallhóparnir eru svo viðbótarstuðningur fyrir þá sem vilja.

Á borðunum í salnum eru númer: 1, 2 og 3. Þau sem lengst eru komin setjast við borðin merkt þremur. Unga konan og maðurinn eru á borði með númerinu 2 en það er væntanlega ekki langt í að þau geti fært sig á næsta borð. „Þið eruð bæði mjög dugleg að æfa ykkur og tala,“ segir sjálfboðaliðinn. Maðurinn segist sjálfur stefna á að verða sjálfboðaliði. Hann vilji aðstoða við að reiða fram kaffi og meðlæti. Taka á móti fólki.

Á borði sem merkt er með tölustafnum 1 sitja hjón og kona sem einnig eru frá Afganistan. Þau eru að stíga sín fyrstu skref í íslenskunáminu. „Gaman að sjá þig,“ segir sjálfboðaliði við eiginkonuna er hann sest til borðs með þeim. Tilbúinn að spjalla. „Sömuleiðis!“ svarar eiginkonan glaðlega. Hún hefur mætt vikulega í nokkur skipti og bætir nýjum orðum með hraði við orðaforðann. „Hvað segir þú gott?“ spyr hún svo sjálfboðaliðann og fær mikið hrós fyrir frumkvæðið.

Sjálfboðaliðarnir þennan daginn eru allt konur, sumar kennarar á eftirlaunum, en allar með brennandi áhuga á því að opna íslenskt samfélag fyrir innflytjendum með gagnlegasta lyklinum: Íslenskunni.

„Við erum stöðugt að reyna að bæta nálgun okkar svo þau fái sem mest út úr spjallhópunum,“ segir Kristín Hjörleifsdóttir sjálfboðaliði sem er meðal þeirra sem halda utan um verkefnið hjá Rauða krossinum. „Við reynum að setja á dagskrá umræðuefni sem bæði höfða til þeirra og gagnast þeim. Það er auðvitað sígilt að tala um veðrið,“ segir hún og brosir.

Um það er einmitt rætt þó nokkuð þennan daginn. „Þegar þú komst fyrst til Íslands, fannst þér kalt?“ spyr Kristín sessunaut sinn, unga konu frá Íran. „Það er alltaf kalt á Íslandi, líka þegar það er sumar,“ svarar konan og hlær dátt. „Já, það er kalt eins og í fjöllunum í Afganistan,“ bætir þá maðurinn sem situr gegnt henni við. Allir við borðið hlæja. „Það er samt mjög gott að vera hérna,“ heldur maðurinn áfram og því samsinna þau öll.

Oft mæta um eða yfir 20 þátttakendur til að spjalla í Árskógum á þriðjudagseftirmiðdögum. Að auki mæta 3-5 sjálfboðaliðar Rauða krossins. „Við reynum í lengstu lög að tala eingöngu saman á íslensku,“ segir Kristín. Þá þarf að tala hægt og skýrt og nota einföld orð, sérstaklega þegar um nýliða er að ræða. Stundum grípa þátttakendur til símans og nota þýðingarforrit þegar mikið liggur við en þennan daginn eru nær engir símar uppi við. Það er horfst í augu við borðin, hlustað og endurtekið.

„Það er gaman að læra íslensku,“ segir kona nokkur. „Hvað kannt þú mörg tungumál?“ spyr hún svo sjálfboðaliða sér á vinstri hönd við borðið. „Þau eru nú nokkur, meðal annars danska og norska,“ svarar sjálfboðaliðinn. „En það er auðvelt fyrir okkur að læra skandinavísk tungumál því þau eru svolítið lík íslensku.“

Nú vilja allir við borðið fá að heyra dæmi um þessi líkindi. „Hús – hus – til dæmis,“ segir sjálfboðaliðinn. Upp sprettur umræða um líkindi með ýmsum orðum ólíkra tungumála. Nú talar hver í kapp við annan. Og svo er hlegið.

„Samveran er þeim líka mikilvæg,“ segir Kristín sjálfboðaliði og horfir stolt yfir hópana sem sitja við borðin umhverfis hana og æfa sig í íslenskunni. „Spjallhóparnir og íslenskuþjálfunin sem Rauði krossinn stendur að er því ekki síst félagslegt verkefni.“

Sumir tjá sig lítið en fylgjast samt vel með. Þau sem það gera fá sérstaka hvatningu frá sjálfboðaliðunum. Og oftast opna þau sig þegar sjálfstraustið eykst. „Gaman að sjá þig! Vertu velkomin,“ segir einn sjálfboðaliðinn hátt og skýrt og bros læðist um leið fram á varir eldri, hlédrægrar konu. „Takk. Takk fyrir,“ segir hún loks.

„Jæja, hvað segið þið svo gott í dag?“ heldur sjálfboðaliðinn glaðbeittur áfram. „Allt gott!“ svarar ein kona létt í bragði. „Bara fínt,“ segir önnur.

Og svo er haldið áfram að spjalla.

Ágæti lesandi. Ef þú þekkir einhvern sem hefði gagn og gaman af íslenskuþjálfun Rauða krossins þá máttu endilega hnippa í viðkomandi og láta vita af tilvist hennar. Þjónustan er hugsuð fyrir þau sem hafa flúið til Íslands. Hún er ókeypis.

Ef þú vilt gerast sjálfboðaliði hjá Rauða krossinum þá getur þú kynnt þér málið og sótt um hér.