Almennar fréttir
70 ár frá samþykkt Genfarsamninganna
12. ágúst 2019
Í dag eru 70 ár frá því að Genfarsamningarnir voru samþykktir. Genfarsamningarnir eru alþjóðleg mannúðarlög sem hafa það að markmiði að vernda þá sem ekki taka beinan þátt í átökum.
Í dag eru 70 ár frá því að Genfarsamningarnir voru samþykktir. Genfarsamningarnir eru alþjóðleg mannúðarlög sem hafa það að markmiði að vernda þá sem ekki taka beinan þátt í átökum. Þetta eru óbreyttir borgarar, hermenn sem hafa særst eða gefist upp og heilbrigðisstarfsfólk sem sinnir líknarstarfi á átakasvæðum. Samkvæmt samningunum má ekki ráðast á þessa aðila eða beita þá andlegu eða líkamlegu ofbeldi. Enn þann dag í dag reynast þessir samningar einir mikilvægustu alþjóðasamningar heimsins.
Samkvæmt Genfarsamningunum gegnir Rauða kross hreyfingin sérstöku hlutverki sem óháður aðili á átaka- og spennusvæðum. Henry Dunant, stofnandi Rauða krossins, átti frumkvæði að alþjóðlegu mannúðarstarfi. Dunant varð vitni að blóðugri orustu árið 1859 í Solferino á Norður-Ítalíu sem hafði mikil áhrif á hann. Í kjölfarið skipulagði hann hjálparstarf á vígvellinum. Hjálparliðið kom öllum særðum hermönnum á vígvellinum til hjálpar án tillits til þess hvaða liði þeir tilheyrðu. Þarna birtist í hnotskurn það hlutleysi sem alla tíð síðan hefur einkennt starfsemi Rauða krossins.
Genfarsamningarnir eru alls fjórir og var sá fyrsti samþykktur árið 1864. Samkvæmt honum skal vernda þá sem ekki taka lengur þátt í vopnuðum átökum og hjúkra skuli særðum hermönnum. Annar samningurinn er frá 1899. Samkvæmt honum skulu skipbrotsmenn sem falla í hendur andstæðinga teljast stríðsfangar og njóta sömu verndar. Deiluaðilar eiga að leita að skipbrotsmönnum og veita þeim aðstoð. Samkvæmt þriðja samningnum frá árinu 1929 eiga þeir hermenn sem lagt hafa niður vopn eða verið teknir til fanga rétt á vernd og mannúðlegri meðferð.
Fjórði og síðasti samningurinn var samþykktur árið 1949 þegar allir fyrri samningarnir voru teknir til endurskoðunar. Fjórði samningurinn verndar almenning gagnvart hörmungum stríðsins. Í dag eru 70 ár síðan sá sáttmáli tók gildi.
Genfarsáttmálarnir eru alþjóðleg viðbrögð við þesskonar þjáningu sem við sjáum nú í dag í Sýrlandi, Yemen og Suður-Súdan, ásamt fleiri ríkjum víða um heim. Árið 1949, í kjölfar seinni heimstyrjaldarinnar og helfararinnar, var sæst á Genfarsáttmálana þvert á ríki vegna þess að þeir endurspeigluðu almenn siðferðileg gildi. 70 árum seinna eru þeir jafn mikilvægir til verndar mannslífum og þeim var ætlað að vera í upphafi.
Fréttir af starfinu
Fréttayfirlit
„Neyðarástandið er hvergi nærri á enda“
Alþjóðastarf 26. janúar 2026„Meirihluti fólksins á Gaza býr enn við skelfilegar aðstæður,“ segir Gísli Rafn Ólafsson, framkvæmdastjóri Rauða krossins á Íslandi. „Byggingar eru enn rústir einar. Fjölskyldur syrgja enn ástvini. Margt af því sem þær þekktu áður er horfið. Hreyfing Rauða krossins og Rauða hálfmánans er staðráðin í að halda aðstoð sinni áfram.“
Aldrei fleiri samtöl vegna sjálfsvígshugsana
Innanlandsstarf 22. janúar 2026„Þrátt fyrir að hafa reglulega yfir árið tekið saman tölur um fjölda sjálfsvígssamtala sem berast 1717, og vera meðvituð um að samtölin hafa verið að þyngjast og verða alvarlegri, þá er okkur brugðið yfir heildarsamantekt ársins,“ segir Elfa Dögg S. Leifsdóttir, sálfræðingur og teymisstjóri heilbrigðisverkefna hjá Rauða krossinum.
Þróunarsamvinna eflir öryggi og varnir Íslands
Almennar fréttir 21. janúar 2026„Þróunarsamvinna er grundvöllur friðar, stöðugleika, trausts og öryggis í heiminum,“ skrifa framkvæmdastjórar sex mannúðarfélaga. „Brýnt er að stefna Íslands í varnar- og öryggismálum taki mið af því og að litið verði á öfluga þróunarsamvinnu sem hluta af öryggishagsmunum Íslands.“